SIRDARYO VILOYATI TASHKIL TOPGANLIGINING 60 YILLIGIGA BAG‘ISHLANADI

Sirdaryo viloyati avtomobil transporti tarixi
Davomi. (Boshi quyidagi havolada: http://sirdaryo.mintrans.uz/news/20230902 )
1997-1999 yillarda Sirdaryo viloyati katta qurilish maydoniga aylandi. Viloyatda shu yillar ichida Guliston shahrida jahon andozalariga javob beradigan tennis korti, “Xotira” maydoni, Guliston shahrida “Ulgurji” bozori, Gulistan stadionini kengaytirish va to‘liq ta’mirlash ishlari, Sirdaryo va Guliston shaharlarida uy-joylar, banklar uchun binolar, yangi bozorlar va turli madaniy-maishiy binolar, viloyatning turli tumanlarida maktablar, qishloq vrachlik punktlari qurildi.
Оb’ektlarning qurilishini avtotransport xizmatisiz tassavur etish qiyin. Birgina tennis kortining qurilishi uchun smeta xarajatlari 40 mlrd. so‘mni tashkil qilardi. “Xotira” maydoni qurilishida 28000 kubometr tuproq hamda shag‘al tashish ishlari birlalashmaga qarashli avtokorxonalar avtomobillarida tashildi. Katta hajmdagi qurilish ishlarida 2513 va 2535-avtotojamlanmalar, 52, 71, 10, 150, 70-avtokorxonalar haydovchilari va rahbarlari, birlashma xodimlaridan bosh direktor o‘rinbosari I.T.Qudratov va yuklar tashish bo‘limi boshlig‘i A.Xidirovlar jonbozlik ko‘rsatdi. Qurilishlarda ishlash bilan bir qatorda shartnomaviy mijozlarga shartnoma bo‘yicha to‘liq xizmat ko‘rsatilar edi.
1994 -yildan boshlob avtokorxonalarni hissadorllk jamiyatlariga o‘tkazish boshlandi. Birinchilardan bo‘lib 71-Farxod, 52-Baxt, 70-Dehqonobod avtokorxonalari aksionerlik jamiyatlariga aylantirildi. 1996 yilda esa Gulistan 25-avtobus saroyi, 124-Yangiyer, Sirdaryo avtobus-taksi saroylari, 9-Guliston taksi saroyi, 45-Paxtaobod, 10-Sayxunobod, 150-Boyovut avtokorxonalari aksionerlik jamiyatiga aylantirildi. Avtokorxonalar aksionerlik jamiyatlariga o‘tib ish boshlagandan so‘ng, birlashma davlat-aksionerlik birlashmasiga aylantirildi.
Viloyatda shaxsiy avtomobillarda yo‘lovchi tashuvchi tadbirkorlar soni keskin oshib berayotganligi uchun 1997 yildan boshlab "Sirdaryotrans" davlat-aksionerlik birlashmasi avtokorxonalari qoshida birlashma rahbarligi va yordamida shaxsiy avtomobillarda yo‘lovchilar tashish assotsiatsiyalari tashkil qilina boshlandi. Jumladan, Guliston avtoshoxbekati qoshida "ChAP-Avto" assotsiatsiyasi, 1998- yil Guliston 9-taksi saroyi qoshida "Ekspress-Avto" assotsiatsiyasi tashkil qilindi.
1998- yil 17- avgustda O‘zbekistan Respublikasi Vazirlar Mahkamasi “Shahar yo‘nalishlarini joylashtirish uchun ochiq tenderlar tashkil qilish va o‘tkazish masalalari to‘g‘risida”gi qarorini qabul qildi. Ushbu qarorga asosan 1998-1999 -yillar davomida barcha shahar yo‘nalishlari tender orqali qayta joylashtirildi. Tenderlar natijasiga ko‘ra, barcha shahar avtobus yo‘nalishlarida birlashma avtokorxonalari g‘olib chiqdi.
1999- yilning 29- iyulida xuddi shunday tenderlarni shahar atrofi va shaharlararo yo‘nalishlarda o‘tkazish to‘g‘risida Vazirlar Mahkamasining 368-sonli qarori qabul qilindi. Ushbu qarorga asosan viloyatdagi shahar atrofi yo‘nalishlarida tenderlar o‘tkazish boshlandi. Tenderlarda birlashma avtokorxonalari bilan bir qatorda shaxsiy avtomobillarda yo‘lovchi tashuvchilar assotsiatsiyalaridan “ChAP-Avto”, “Yangiyer-Avto”, “Sayxun-Avto”, “Boyovut-Avto”, “Tranzit”, “Otabek” firmalari va “Roxat” kichik korxonalari ham ishtirok etdi. Bu assotsiatsiyalar o‘zlariga asosan shaxsiy mikroavtobuslarni jamlaganligi uchun ular tenderlarda avtobuslar bilan qatnashgan avtokorxonalarga teng raqobat qila olmadi. Chunki, tender talablari yo‘nalishda avtobuslar ishlashini nazarda tutgan holda tuzilgan edi. Shaxsiy tashuvchilar garchi tenderlarda ballari yuqoriligi bilan g’olib chiqsada, o‘zlari tenderda bergan takliflarini bajara olmay, yo‘nalishni yana avtokorxonaga qaytarib berishga majbur bo‘lardi. Shu sababli, avtobus yo‘nalishlariga parallel ravishda mikroavtobus yo‘nalishlari ochish boshlanib ketdi. Bu yo‘nalishlarni ochilishida viloyatda 1999 -yilda tuzilgan “Viloyat hokimligining transport bo‘yicha muvofiqlashtirish markazi” tashabbuskor va ijrochi sifatida qatnashdi. Shunday yo‘nalishlardan birinchisi “Guliston- Dehqonobod” yo‘nalishi edi...
(Davomi kelgusi sanada)
U.Umarov